دنباله دار اطلس / اتلس (ATLAS) C/2019 Y4

Atlas comet

اطلس یا اتلس، مهمان نوروزی ۹۹ در آسمان شب

سال ۱۳۹۸ هم با تمام بدی ها و سختی ها به پایان رسید، و سال ۱۳۹۹ هجری شمسی آغاز شد، امیدواریم که سال ۹۹ برخلاف سال ۹۸ مملو از شاید و خوشی و موفقیت برای همه مردم ایران و جهان باشد.

خوشبختانه آغاز سال ۹۹ با حضور یک دنباله دار زیبا در آسمان شروع شد و می توانیم این حضور دنباله دار را به فال نیک گرفته و امیدوار باشیم که اطلس نویدبخش سالی پربار برای همه ما باشد.

سریع تر به سراغ دنباله دار جذاب بهار ۹۹ برویم و ببینیم این مهمان نوروزی در آسمان شب ما چه می کند.

در این مقاله سعی داریم به این سوالات پاسخ دهیم:

دنباله دار اطلس تا چه اندازه پرنور خواهد شد؟

موقعیت فعلی فضایی این دنباله دار چیست؟

مشخصات مداری این دنباله دار چیست؟

راهنمای رصد دنباله دار اطلس در آسمان شب

نکته مهم:

نام این دنباله دار برگرفته از سرواژه یک نام انگلیسی است و ارتباطی با اسطوره یونانی اطلس ندارد، به همین دلیل شاید در درگیر منابع به اسم «اتلس» نیز برخورد داشته باشید.

چقدر از دنباله دارها اطلاع دارید؟ بد نیست مقاله:  آنچه همه باید از دنباله دارها بدانیم. را بخوانید.

سوالات متداول در خصوص دنباله دار اطلس

دنباله دار اطلس تا چه اندازه پرنور خواهد شد؟

در زمینه دنباله دارها یک جمله را نباید هرگز فراموش کرد!

قابل پیش بینی ترین حرف در مورد دنباله دار ها، این است که دنباله دارها غیرقابل پیش بینی هستند!!

پس به دنبال یک جواب صحیح مشخص برای این سوال نباشید. (گشتم نبود، نگرد نیست 😄)

اما در حال حاضر پیش بینی اولیه، با توجه به میزان بزرگ شدگی گیسو در موقعیت فعلی مداری و فاصله تا خورشید، پیش بینی می شود اطلس در حالت بدبینانه، به قدر +۵ یا +۴ برسد. و در حالت خوشبینانه می تواند همچون هلمز ناگهان پرنور شود و یا مشابه مکنات به مدت ۱ الی ۳ روز در روشنایی روز به قدر منفی برسد.

نزدیک ترین فاصله دنباله اطلس به زمین چقدر است؟

اطلس در تاریخ ۲۳ مارس (۳ خرداد ۱۳۹۹) به فاصله ۰٫۷۹ واحد نجومی برابر یا ۱۱۹ میلیون کیلومتر از زمین می رسد.

چگونه می توانم امشب این دنباله دار را در آسمان رصد کنم؟

برای رصد این دنباله دار با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ ها کوچک می توانید از نقشه راهنمای رصد دنباله دار استفاده کنید.

برای استفاده از این نقشه، اول باید به صورت فلکی های آسمانف مخصوصا منطقه ای که دنباله دار در آنجا وجود دارد مسلط باشید، سپس با استفاده از نقشه آنلاین ستاره ها را دنبال کنید تا در محل دنباله دار یک گوی کوچک محو را مشاهده کنید.

می توانید خودتان نیز در سایت www.theskylive.com  نام کامل دنباله دار C/2019 Y4 را جسنجو کنید و موقعیت ان را دنبال کنید.

بهترین زمان برای رصد دنباله دار اطلس چه زمانی است؟

به طور کلی در ماه می (نیمه اردیبهشت تا نیمه خرداد) باید انتظار پرنور شدن اطلس را داشت، گرچه افزایش نورانیت دنباله دار همزمان با نزدیک شدنش به خورشید رخ می دهد و رفته رفته که دنباله دار پرنورتر می شود به خورشید نیز نزدیک تر خواهد شد. در روزهای آتی جزئیات بیشتری از وضعیت رصدی این دنباله دار قرار خواهیم داد.

دنباله دار اطلس Y4

دنباله دار اطلس یک دنباله با مداری نزدیک به مدار سهموی است که در دسامبر سال ۲۰۱۹ توسط سامانه اطلس کشف شد.

سامانه اطلس در حقیقت سرواژه نام: ATLAS (Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System است.

این سامانه مجموعه ای از دو تلسکوپ ۵۰ سانتیمتری است که با هدف کشف سیارک های خاکی نزدیک به زمین در جزایر هاوایی مشغول فعالیت است.

مدار این دنباله دار بسیار مشابه به مدار دنباله دار بزرگ و مشهور ۱۸۴۴ است. این تشابه به اندازه ای است که بسیاری معتقد هستند دنباله دار اطلس C/2019Y4 احتمال دارد در حقیقت بخشی از دنباله دار ۱۸۴۴ باشد.

پیش بینی می شود دنباله دار اطلس Y4 دومین دنباله دار پرنور سال باشد و گمان می رود که بتوانیم در پرنورترین حالت این دنباله دار را در آسمان تاریک با چشم غیرمسلح هم مشاهده کنیم. پیش بینی می شود این دنباله دار حتی بتواند به قدر -۱۱ برسد!

ابعاد گیسوی این دنباله دار نزدیک به ۳۰۰٫۰۰۰ کیلومتر شده که تقریبا دو برابر سیاره مشتری است.

نقاشی از دنباله دار 1843 / 1844
نقاشی از دنباله دار 1843 / 1844

پیش بینی می شود این دنباله دار حتی بتواند به قدر منفی برسد!

منحنی نوری دنباله دار اطلس Y4

منحنی نوری دنباله دار

نمودار فوق پیش بینی تغییرات نورانیت دنباله دار بر اساس قدر مطلق است. نقطه های آبی و سیاه داده های بدست آمده از رصد مرئی و نورسنجی با CCD است. داده های مرئی از COBS  و  داده های نورسنجی از  MPC

موقعیت دنباله دار اطلس در منظومه شمسی

موقعیت فضایی دنباله دار در منظومه شمسی

حضیض مداری دنباله دار اطلس ۰٫۲۵ واحد نجومی است و در مداری به شدت بیضوی نزدیک به سهمی با خروج از مرکز ۰٫۹۹۹ به دور خورشید در گردش است.

در کشیدگی مدار این دنباله دار همین بس که دوره تناوب اطلس بیش از ۵۰۰۰ سال است!!

منحنی نوری دنباله دار اطلس Y4

نمودار پیش بینی تغییرات قدر دنباله دار اطلس Y4

در این نمودار پیش بینی درخشان شدن دنباله دار اطلس را بر اساس قدر ظاهری مشاهده می کنید.

منحنی تغییرات فاصله دنباله دار اطلس تا زمین

نمودار تغییرات فاصله زمین تا دنباله دار اطلس Y4 در طول چندین سال.

محور عمودی بر حسب واحد نجومی AU است. سال ۲۰۲۰ زمین و اطلس به نزدیک ترین فاصله از یکدیگر یعنی حدودا ۰٫۷۸ واحد نجومی خواهند رسید.

حرکت دنباله دار اطلس (لاوری/ بوشهر)

ثبت جابجایی دنباله دار C/2019Y4 طی چهار ساعت

ابزار: تلسکوپ ۸ اینچ اشمیت کاسگرین و دوربین ZWO 1600
اندازه میدان دید: ۲۰ در ۲۰دقیقه قوسی (اندازه قطر ظاهری ماه ۳۰ دقیقه قوسی است)
عکاس:عبدالرضا لاوری بوشهر

پیش بینی نورانیت دنباله دار اطلس

پیش بینی تغییرات نورانیت دنباله دار اطلس

داده های رصدی و منحنی پیش بینی تغییرات از Seiicyoshida، رصدگر با سابقه و پرآوازه دنباله دارها

مشخصات دنباله دار اطلس Y4

مشخصات مداری دنباله دار اطلس Y4

نقشه راهنمای رصد دنباله دار اطلس در آسمان شب

گالری عکس های دنباله دار اطلس-اتلس C/2019Y4